محمد حسين بن مهدى فراهانى

18

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

قزوين مهمانخانهء شهر قزوين و ميهمانخانهء شهر قزوين وسط معموره و خوب جائى واقع شده است . يك درب آن در خيابانى است كه محاذى علىقاپو [ است ] و بيشتر آبادى قزوين در اين خيابان است ، و يك درب آن محاذى مسجد جامع است . و تلگرافخانه هم در جنب مهمانخانه است . و در جلو مهمانخانه باغچهء مشجر با صفائى ساخته‌اند و اطراف باغچه نرده است . و در وسط باغچه درياچه دارد و عمارت آن فوقانى و تحتانى است . اما مرتبهء تحتانى مشتمل بر ده اطاق و قهوه‌خانه و آشپزخانه است . اطاقهايش بعضى مبل مختصر دارد و منزلگاه مسافرين عمومى است و بعضى منزل اجزاست . اما مرتبهء فوقانى مشتمل بر هشت اطاق است كه همه پاكيزه و سفيد و منقش و با ارسى « 26 » و درهاى رنگين و مبلهاى آنها پاكيزه و ممتاز است . اين اطاقهاى فوقانى مخصوص مسافرين محترم است . و در جنب اين محوطهء مهمانخانه محوطهء ديگر است كه بهاربند ، طويله و انبارهاى اسباب است و كسبهء مفصله در اينجا نشسته و مشغول كارند . حداد 56 نفر ، نجار 15 نفر ، سراج 6 نفر ، [ و ] نعلبند 2 نفر . و اينجا همه قسم كالسكه و درشكه و تران‌تاس و غيره را در نهايت امتياز مىسازند . و چون جنگل عمارلوى گيلان و معدن زغال‌سنگ به قزوين نزديك است بدين واسطه بيشتر اسباب‌سازى كالسكه و غيره در همين ميهمانخانهء قزوين مىشود . اما عملجات و اسب اين ميهمانخانه از قرار تفصيل ذيل است : رئيس ، ميرزا عبد العلى پسر آقا باقر ارباب . منشى و محاسب 2 نفر ، صراف 1 نفر ، پيشخدمت 5 نفر ، اطاق‌دار 5 نفر ، طباخى ايرانى و فرنگى 1 نفر ، نايب اصطبل 1

--> ( 26 ) - پنجرهء اطاق كه درگاه آن رو به حياط باشد و داراى چهارچوبى است كه اين پنجره در جوف آن حركت كرده و بالا و پائين رود ( فرهنگ نفيسى ) .